Vanessa Lann: ‘We worden onze facebook-identiteit’


Geschreven door Thea Derks
website Thea Derks

Zoals veel buitenlanders kwam Vanessa Lann (New York, 1968) in de jaren negentig naar Nederland, aangetrokken door het toen nog bruisende muziekleven. Inmiddels is zij hier stevig geworteld, dankzij succesvolle werken als Inner Piece voor piano solo (1994), Resurrecting Persephone voor fluit en orkest (1999), Illuminating Aleph voor cantor, koor en instrumentaal ensemble (2005) en O Whispering Suns voor twee koren, viool en cimbalom (2011). Haar stukken zijn vaak theatraal, en komende maand presenteert zij haar eerste opera: De Stilte van Saar. Het betreft een coproductie van VocaalLAB en Muziektheater Hollands Diep, met medewerking van Ensemble Klang.

Net als het multimediaproject Cloud-Messenger van Fred Momotenko (zie blog op muziekvan.nu dd. 6/11/’12) van afgelopen november, stelt De Stilte van Saar de vraag welke invloed sociale media hebben op ons dagelijks leven. Lann: ‘We worden met zoveel stemmen, zoveel verwachtingen opgezadeld, dat het ontzettend moeilijk is onze eigen identiteit te bepalen. De zeventienjarige Saar lijkt het ideale tienerleven te leiden, maar is aan het begin van de opera in coma. Dit doorbreekt het verwachtingspatroon, want er is hiervoor geen enkele aanwijsbare reden. Net als de personages op het toneel tast het publiek in het duister.’

Het thema van een meisje dat tussen dood en leven zweeft kwam van regisseur Cilia Hogerzeil en sprak Lann onmiddellijk aan: ‘Saar is aanvankelijk noodgedwongen stil en niemand weet wie zij werkelijk is, ook zij zelf niet. Zij kent eigenlijk alleen haar Facebookbeeld, net als de mensen om haar heen. Dat vind ik prachtig, want door de voortdurende prikkeling via sociale media kunnen we de stilte in onszelf niet meer vinden. Deze is essentieel om tot jezelf te komen en te communiceren met anderen: alleen door te zwijgen, kun je luisteren en dingen met elkaar delen.’

Aangezien we tegenwoordig continu aan het zenden zijn in plaats van te ontvangen, gaan we onszelf volgens Lann bovendien overmatig belangrijk vinden: ‘We creëren een tweedimensionaal, geïdealiseerd beeld op Facebook, waaraan we uiteindelijk gaan voldoen. Het verhaal draait om die verwachtingspatronen. In de even scènes tonen librettist Erik-Ward Geerlings en ik die geïdealiseerde droomwereld, in de oneven scènes de dagelijkse realiteit.’ Het personage Vlieg vervult een spilfunctie: ‘Een vlieg is een vies ding en daarmee een metafoor voor de duistere trekjes die ieder mens nu eenmaal heeft. Vlieg daagt Saar uit op zoek te gaan naar haar ware identiteit, en werkt zo als katalysator.’

Een andere rode draad in de opera vormt de lachende stem. Lann: ‘Die heeft veel betekenislagen: je kunt lachen omdat je onzeker of nerveus bent, omdat je zeker bent van je zaak, of omdat je mensen een mooi beeld wilt voorspiegelen, zoals op Facebook. Bij Saar weten we het niet. Ik zie hierin een overeenkomst met het gelijknamige Bijbelpersonage: Sara krijgt op haar negentigste van God te horen dat zij nog een kind zal krijgen. Ze lacht hem uit, maar baart die baby toch. De vraag is: wat betekent de lach? Geloof of ongeloof, zekerheid of onzekerheid, is hij vals of echt? Je wordt keer op keer op het verkeerde been gezet.’

Lann speelt ook muzikaal met verwachtingspatronen: ‘De muziek refereert in het begin sterk aan pop en rock, die we associëren met tieners en met Facebook. De basgitaar speelt lekkere riffjes, de trombone maakt wah-wah-geluiden, er is een drumstel en zelfs een speelgoedpiano, maar gaandeweg wordt de klankwereld eigenzinniger. De oneven scènes vormen een soort gevangenis van herhalende patronen, waarin de zangers elkaar voortdurend onderbreken en niemand echt naar elkaar luistert. Daartegenover staan Vlieg en Saar in de even delen, die meer reciterend en verstaanbaar zingen.’

Hoewel Saar dankzij Vlieg op zoek gaat naar haar minder fraaie kanten, is het voor Lann maar de vraag of haar ware aard daadwerkelijk hierin schuilt: ‘Misschien is Saar aan het eind nog altijd dezelfde als aan het begin, alleen ontdaan van de verwachtingen die zij zelf en de omgeving op haar geplakt hebben. Het is goed mogelijk dat zij eindelijk haar stilte heeft gevonden.’

De Stilte van Saar staat van 22/2 tot 10/3 in het Energiehuis Dordrecht.

Artikel Big Picture - Vanessa Lann

Bron: Muziek van nu
    
Archief nieuwsberichten
Titel Datum
Muziektheater Hollands Diep krijgt nieuwe artistiek leider
05-05-2017
Kaartverkoop Julia en Romeo Micro festival van start
19-04-2017
Nieuwe voorstelling Julia & Romeo
15-02-2017
Muziektheater Hollands Diep zoekt nieuwe artistiek leider/regisseur
04-01-2017
Het Heilige Beeld in het Onderwijsmuseum
15-11-2016
Eerste vertoning documentaire Het Heilige Beeld
17-10-2016
Beeldenstorm tijdens November Music
17-10-2016
Première Beeldenstorm indrukwekkende belevenis
29-09-2016
Crowdfunding Beeldenstorm
16-08-2016
Bestel uw kaarten voor Beeldenstorm
25-05-2016
Come and join us in the Big Choir
13-04-2016
Geef je op voor het Beeldenstorm koor
10-02-2016
Wij zoeken een gedreven en ervaren PR medewerker
01-02-2016
Laatste voorstelling Gilgamesj.Superheld!
24-11-2015
Extra auditie kamerkoor voorstelling Beeldenstorm
10-11-2015
‘Gilgamesj en het schrift’ in het Onderwijsmuseum
02-11-2015
Een Rondje Theater met Cilia Hogerzeil
27-10-2015
Gilgamesj.Superheld! nieuw succes voor Hollands Diep
21-10-2015
Kaartverkoop Gilgamesj.Superheld! in volle gang
29-06-2015
Unieke gastvoorstelling met zangeres en verhalenvertelster Shura Lipovsky
11-05-2015
Maak vast kennis met ZAPP4 op Koningsdag!
07-04-2015
Lichtzinnig Dordrecht
17-03-2015
Aanbevolen: Cellofestival Dordrecht
23-02-2015
Nieuwe speeldata Gilgamesj.Superheld! bekend
17-02-2015
Crowdfundingsactie Gilgamesj
16-12-2014
Gilgamesj uitgesteld
02-12-2014
DVD Boris Godoenov te koop
03-11-2014
Samenvatting Boris Godoenov online
09-07-2014
Kaartverkoop Gilgamesj gestart
04-06-2014
Energiehuis wint Publieksprijs BNA
27-05-2014
Zeer positieve publieksreacties op Boris Godoenov
12-05-2014
Pers verdeeld over Boris Godoenov
05-05-2014
Overspeelt Muziektheater Hollands Diep zich? Kom kijken en oordeel zelf!
29-04-2014
Boris Godoenov krijgt zijn troon!
21-04-2014
Help Boris Godoenov zijn troon niet te verliezen!
09-04-2014
Bekijk nu de trailer van Boris Godoenov!
07-04-2014
Wederom een prachtige recensie voor Klaagliedjes
22-01-2014
Klaagliedjes in Theater Korzo wederom uitverkocht
14-01-2014
Extra kaarten beschikbaar voor Klaagliedjes 19-01
12-12-2013
Gezocht: gevorderde amateurzangers (SATB)
10-12-2013
Lovende reacties op try-out Klaagliedjes
18-11-2013
Audioreportage Klaagliedjes
14-11-2013
Workshops De kracht van klagen en openbare repetitie
08-10-2013
The Singing Catwalk groot succes
08-10-2013
Dordt Monumenteel: Macht en Pracht van theaterkostuums
22-07-2013
Energiehuis opent officieel de deuren
29-05-2013
Hier sta ik: dansen en vechten met Maarten Luther
25-04-2013
Van der Hart over Saar en nieuwe muziek
04-03-2013
Slikken bij Saar!
01-03-2013
Week van de Waanzin
26-02-2013
Succesvolle en uitverkochte première van ‘De Stilte van Saar’!
26-02-2013
Praktische informatie voor bezoek aan ‘De Stilte van Saar’
19-02-2013
Vanessa Lann: ‘We worden onze facebook-identiteit’
07-02-2013
De Stilte van Saar bij Ster & Cultuur
07-02-2013
Anne Vegter: Dichter des Vaderlands
01-02-2013
Speciaal theatermenu voor bezoekers De Stilte van Saar
08-01-2013
MHD in de pers: Operamagazine
03-01-2013
'It's my Voice' workshops, optredens en presentaties
29-11-2012
Informatie workshops 'It's my Voice'
07-11-2012
11 november in Kunstkerk Dordrecht: De H. van Adem!
05-11-2012
‘Hogerzeil maakt theatrale poëzie met Bach’
08-10-2012
Word Vriend van MHD!
12-09-2012
Winnaar gedichtenwedstrijd bekend
23-08-2012
MHD treedt op in het Georgisch Cultureel Weekend
20-08-2012
Muziektheater Hollands Diep gaat door!
14-08-2012
Kaartverkoop BIES! van start
09-08-2012
Inleverdatum gedichtenwedstrijd verplaatst
04-07-2012
Gedichtenwedstrijd 'Lichaam en Geest'
24-05-2012
Tentoonstelling 'Op zoek naar Pirosmani'
06-05-2012
Eric Heuvel wint prijs
19-03-2012
Uitnodiging première H van Adem door Muziektheater Hollands Diep
12-03-2012
Bericht voor Fondsen en subsidiegevers
27-02-2012
Première H van Adem op 18 maart 2012
24-02-2012
Speellijst 2013-2016
14-02-2012
De dvd van Sint Nicolaas Leeft! is binnen
22-12-2011
Fotos Sint Nikolaas Leeft!
29-11-2011
Reacties bezoekers voorstelling....
13-11-2011
Nieuwsbrief november 2011 Muziektheater
02-11-2011
Het verhaal van kleine Nikolaas tot grote Sint
24-10-2011
Platform Dordtse Theatermakers
05-10-2011
Orpheus in pocket-formaat nog verkrijgbaar!
07-09-2011
Reacties bezoekers van Orpheus
07-09-2011
Orpheus: topper van het BIES! Theaterfestival!
06-09-2011
Voorstellingen Orpheus in de Helpolder uitverkocht!
08-08-2011
Muziektheater Hollands Diep presenteert poppentheater
02-06-2011